Logo MSP Invest
PORADNIK

Koszty kwalifikowane w PSI – co można zaliczyć

Koszty kwalifikowane w Polskiej Strefie Inwestycji decydują o tym, ile podatku CIT lub PIT firma może nie zapłacić dzięki decyzji o wsparciu. Wyjaśniamy, które wydatki się liczą, jakie warunki trzeba spełnić i jak przełożyć je na limit zwolnienia.

W skrócie. Koszty kwalifikowane to wydatki, od których liczy się limit zwolnienia z CIT lub PIT w Polskiej Strefie Inwestycji. Im wyższe koszty kwalifikowane i im wyższa intensywność pomocy w regionie, tym więcej podatku firma może nie zapłacić w kolejnych latach. Liczą się tylko wydatki z katalogu w rozporządzeniu, poniesione w okresie realizacji inwestycji wskazanym w decyzji o wsparciu.

Dlaczego koszty kwalifikowane są tak ważne

Decyzja o wsparciu nie daje „zwolnienia bez limitu”. Zwolnienie z podatku dochodowego jest pomocą publiczną, więc ma górną granicę. Tę granicę wylicza się prosto: koszty kwalifikowane nowej inwestycji mnoży się przez maksymalną intensywność pomocy dla danego obszaru.

Od kosztów kwalifikowanych zależą więc trzy rzeczy:

  • czy inwestycja w ogóle spełnia kryterium ilościowe, czyli minimalną kwotę nakładów wymaganą w danym powiecie,
  • jak duży będzie limit zwolnienia z CIT lub PIT,
  • jakie zobowiązania firma przyjmie w decyzji – kwota kosztów kwalifikowanych zapisana w decyzji jest jednocześnie obowiązkiem do wykonania.

Szczegółowe zasady określa rozporządzenie Rady Ministrów z 27 grudnia 2022 r. w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji (tekst w ISAP). Opisujemy zasady obowiązujące w listopadzie 2026 r.

Dwie drogi: koszty inwestycji albo koszty pracy

Przepisy pozwalają policzyć limit pomocy na jeden z dwóch sposobów:

  • od kosztów nowej inwestycji – czyli od wydatków na grunty, budynki, maszyny, urządzenia czy technologię,
  • od dwuletnich kosztów pracy nowo zatrudnionych pracowników – czyli od wynagrodzeń brutto wraz z obowiązkowymi składkami płaconymi przez pracodawcę przez pierwsze dwa lata od zatrudnienia.

To wybór „albo–albo”, a nie suma obu kwot. W firmie produkcyjnej, która kupuje drogie maszyny, zwykle korzystniejsze są koszty inwestycji. Koszty pracy bywają lepszym rozwiązaniem tam, gdzie powstaje dużo nowych etatów przy stosunkowo niewielkich zakupach – np. w niektórych usługach dla biznesu. Przy kosztach pracy zwolnienie może przysługiwać już od miesiąca, w którym firma zaczęła ponosić koszty zatrudnienia nowych osób, a przy kosztach inwestycji – od miesiąca, w którym upłynął termin zakończenia inwestycji określony w decyzji.

Co można zaliczyć do kosztów kwalifikowanych inwestycji

Katalog jest zamknięty. Do kosztów kwalifikowanych nowej inwestycji zalicza się:

  • grunty – koszt nabycia gruntu albo prawa użytkowania wieczystego,
  • środki trwałe – cena nabycia albo koszt wytworzenia we własnym zakresie budynków, budowli, maszyn i urządzeń, pod warunkiem że są kompletne, zdatne do użytku i trafiają do ewidencji środków trwałych firmy,
  • rozbudowę lub modernizację istniejących środków trwałych,
  • wartości niematerialne i prawne związane z transferem technologii – patenty, licencje, know-how, nieopatentowana wiedza techniczna,
  • najem lub dzierżawę gruntów, budynków i budowli – jeśli umowa trwa co najmniej 5 lat od zakończenia inwestycji (w przypadku firm z sektora MŚP – co najmniej 3 lata),
  • leasing finansowy maszyn i innych aktywów (poza nieruchomościami), jeśli umowa przewiduje obowiązek nabycia przedmiotu leasingu po jej zakończeniu.

Wszystkie kwoty liczy się bez podatku VAT i akcyzy, jeśli firma ma prawo do ich odliczenia.

Warunki, o których łatwo zapomnieć

Samo to, że wydatek mieści się w katalogu, nie wystarczy. Rozporządzenie dodaje kilka warunków:

  • Termin. Liczą się koszty poniesione w okresie realizacji inwestycji, który wskazuje decyzja o wsparciu. Najem liczy się do końca okresu utrzymania inwestycji, a raty leasingu – w okresie obowiązywania umowy leasingu.
  • Nowe czy używane. Duże firmy mogą zaliczyć tylko nowe środki trwałe. Mikro, małe i średnie firmy mogą kupować także maszyny używane. Każdy zakup musi być dokonany na warunkach rynkowych.
  • Technologia od niepowiązanego dostawcy. Licencje i know-how muszą być kupione na warunkach rynkowych od podmiotu niepowiązanego, amortyzowane i wykorzystywane wyłącznie w zakładzie objętym wsparciem przez co najmniej 5 lat (MŚP – 3 lata). U dużych firm mogą stanowić najwyżej 50% kosztów kwalifikowanych.
  • Limit z decyzji. Do wyliczenia pomocy przyjmuje się najwyżej taką kwotę kosztów kwalifikowanych, do jakiej firma zobowiązała się w decyzji. Wydatki ponad tę kwotę nie zwiększają limitu zwolnienia.
  • Wkład własny. Co najmniej 25% kosztów kwalifikowanych musi pochodzić ze środków własnych albo z finansowania zewnętrznego wolnego od pomocy publicznej, np. ze zwykłego kredytu bankowego.

Osobną kwestią jest moment rozpoczęcia inwestycji. Wniosek o decyzję trzeba złożyć, zanim firma podpisze wiążącą umowę na maszyny czy roboty budowlane – piszemy o tym w artykule kiedy można rozpocząć inwestycję, żeby nie stracić zwolnienia.

Czego nie zaliczysz do kosztów kwalifikowanych

W praktyce najczęściej odpadają:

  • wydatki poniesione poza okresem realizacji inwestycji wskazanym w decyzji,
  • koszty bieżące działalności – materiały, surowce, energia, naprawy i serwis,
  • odliczalny VAT,
  • maszyny używane kupione przez dużą firmę,
  • zakupy od firm powiązanych na warunkach odbiegających od rynkowych,
  • wymiana zużytych maszyn na takie same – na inwestycje odtworzeniowe decyzja o wsparciu nie jest wydawana.

Jeśli firma rozbudowuje istniejący zakład, przepisy stawiają dodatkowe progi. Przy dywersyfikacji produkcji koszty kwalifikowane muszą przekraczać o co najmniej 200% wartość księgową ponownie wykorzystywanych aktywów. Duża firma, która zasadniczo zmienia proces produkcji, musi ponieść koszty wyższe niż amortyzacja modernizowanych aktywów z trzech poprzednich lat obrotowych.

Ile to daje: uproszczony przykład

Mała firma produkcyjna planuje nową linię do obróbki metali. Region, w którym leży zakład, ma maksymalną intensywność pomocy 40%. Mała firma dostaje do tego 20 punktów procentowych premii, czyli 60%. Średnia firma dostałaby 10 punktów, a duża – nic.

Przykład liczbowy (bez dyskontowania). Rozbudowa hali – 4 mln zł, centra obróbcze CNC i robot spawalniczy – 5,5 mln zł, licencja na technologię od niezależnego dostawcy – 0,5 mln zł. Razem 10 mln zł kosztów kwalifikowanych. Limit pomocy: 10 mln zł × 60% = 6 mln zł. Oznacza to, że w okresie obowiązywania decyzji firma może nie płacić CIT od dochodu z nowej inwestycji, aż łączna kwota zwolnienia osiągnie ten limit.

W rzeczywistości koszty i pomoc są dyskontowane na dzień wydania decyzji, według stopy bazowej Komisji Europejskiej powiększonej o 100 punktów bazowych. Wydatki ponoszone później i zwolnienie wykorzystywane w kolejnych latach „ważą” więc nieco mniej niż w prostym rachunku. Dokładne wyliczenie warto zrobić przed złożeniem wniosku.

Minimalne koszty kwalifikowane w powiecie

Kryterium ilościowe zależy od stopy bezrobocia w powiecie. Dla dużych firm wynosi od 10 mln zł w powiatach o najwyższym bezrobociu do 100 mln zł w powiatach o najniższym. Mniejsze firmy mają ten próg obniżony: średnie o 90%, małe o 95%, a mikro o 98%. Przykładowo mała firma w powiecie z progiem 10 mln zł musi ponieść co najmniej 500 tys. zł kosztów kwalifikowanych. Kolejne obniżenie przysługuje m.in. przy rozbudowie istniejącego zakładu. Wszystkie kryteria, w tym jakościowe, omawiamy w artykule decyzja o wsparciu PSI krok po kroku.

Jak przygotować się do rozliczenia

Koszty kwalifikowane trzeba będzie udokumentować przed zarządzającym strefą i w razie kontroli przed urzędem skarbowym. Dobrze sprawdzają się proste zasady:

  • już przy planowaniu zrób listę wydatków i przypisz każdy do kategorii z rozporządzenia,
  • prowadź osobną ewidencję faktur i środków trwałych dotyczących inwestycji,
  • pilnuj terminów z decyzji – zarówno kwoty minimalnych nakładów, jak i daty zakończenia inwestycji,
  • utrzymaj inwestycję i majątek w regionie przez wymagany okres: 5 lat dla dużych firm, 3 lata dla MŚP,
  • przed większymi zmianami w planie (inna maszyna, inna lokalizacja) skonsultuj, czy wymagają zmiany decyzji.

Pod koniec 2026 r. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o wspieraniu nowych inwestycji, która ma zmienić część zasad PSI od 2027 r. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, które przepisy będą dotyczyć Twojej decyzji. Podstawowe informacje o programie publikuje Polska Agencja Inwestycji i Handlu.

Jeśli zastanawiasz się, czy przy takim zakupie lepsze będzie zwolnienie podatkowe, dotacja czy połączenie obu form, przeczytaj artykuł PSI czy dotacja – co wybrać albo zajrzyj na stronę naszej usługi Polska Strefa Inwestycji – zwolnienie z CIT/PIT.

Najczęstsze pytania

Czy maszyny używane mogą być kosztem kwalifikowanym w PSI?

Tak, ale tylko w mikro, małych i średnich firmach. Duże przedsiębiorstwa mogą zaliczyć do kosztów kwalifikowanych wyłącznie nowe środki trwałe. W każdym przypadku zakup musi nastąpić na warunkach rynkowych.

Czy leasing maszyn jest kosztem kwalifikowanym?

Tak, jeśli jest to leasing finansowy i umowa przewiduje obowiązek nabycia przedmiotu leasingu po jej zakończeniu. Do kosztów zalicza się wydatki poniesione w okresie obowiązywania umowy leasingu.

Czy wydatki poniesione przed decyzją o wsparciu się liczą?

Do kosztów kwalifikowanych zalicza się wydatki poniesione w okresie realizacji inwestycji wskazanym w decyzji. Dodatkowo wiążące zamówienia przed złożeniem wniosku mogą w ogóle wykluczyć inwestycję ze wsparcia, dlatego zakupy najlepiej planować dopiero po wydaniu decyzji.

Czy można połączyć koszty inwestycji i koszty pracy?

Nie. Limit pomocy liczy się albo od kosztów nowej inwestycji, albo od dwuletnich kosztów pracy nowo zatrudnionych osób. Warto policzyć oba warianty i wybrać korzystniejszy.

Co się stanie, jeśli wydam więcej, niż zapisano w decyzji?

Do wyliczenia pomocy przyjmuje się najwyżej kwotę kosztów kwalifikowanych zapisaną w decyzji. Nadwyżka nie zwiększa limitu zwolnienia, chyba że decyzja zostanie zmieniona.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy inwestycji.

Planujesz zakup maszyn lub budowę hali? Policzymy bezpłatnie, jakie koszty kwalifikowane i jaki limit zwolnienia może mieć Twoja inwestycja.

Bezpłatna konsultacja607 826 526

← Wszystkie artykuły w Poradniku

Wspieramy Twój rozwój. Zapraszamy do kontaktu!

Porozmawiaj z doradcą
1
Bezpłatna konsultacja
2
Analiza kryteriów i wysokości wsparcia
3
Przygotowanie wniosku
4
Wsparcie przy realizacji i rozliczeniu

Planują Państwo zakup maszyn lub budowę? Prosimy zadzwonić przed podpisaniem umów – po ich podpisaniu zwolnienie przepada.

Bezpłatna konsultacja607 826 526
Toruński Park Technologiczny
Budynek A
ul. Włocławska 167
87-100 Toruń
Tel.: 607 826 526, 730 999 395
E-mail: biuro@mspinvest.pl
NIP: 953-26-42-637
Godziny pracy: pn–pt 8:00–16:00
Pełny kontakt
ZadzwońKonsultacja