PSI dla małej firmy to realna możliwość – minimalne nakłady dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw są wielokrotnie niższe niż dla dużych firm. Wyjaśniamy, od jakiej kwoty inwestycji można ubiegać się o decyzję o wsparciu, od czego zależy próg i jak go policzyć dla swojego powiatu.
Czy PSI jest dla małej firmy?
Wielu właścicieli firm zakłada, że zwolnienie z CIT w Polskiej Strefie Inwestycji to narzędzie dla wielkich fabryk z zagranicznym kapitałem. To częsty błąd. Przepisy od początku przewidują dużo niższe wymagania dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), a dodatkowo dają im wyższą pomoc niż dużym firmom.
Decyzję o wsparciu może dostać zarówno spółka płacąca CIT, jak i jednoosobowa działalność czy spółka cywilna – wtedy zwolnienie dotyczy podatku PIT. Liczy się nowa inwestycja: nowy zakład, rozbudowa istniejącego, nowy produkt albo istotna zmiana procesu produkcji.
Wymagania dla MŚP określa rozporządzenie Rady Ministrów z 27 grudnia 2022 r. w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji (tekst w ISAP), zmienione m.in. w czerwcu 2025 r. Opisujemy zasady obowiązujące w listopadzie 2026 r.
Kto jest mikro, małą i średnią firmą
Status firmy ustala się według unijnej definicji MŚP, a nie według liczby pracowników podanej „na oko”. Bierze się pod uwagę zatrudnienie oraz obrót albo sumę bilansową:
- mikroprzedsiębiorca – mniej niż 10 pracowników i obrót lub suma bilansowa do 2 mln euro,
- mały przedsiębiorca – mniej niż 50 pracowników i obrót lub suma bilansowa do 10 mln euro,
- średni przedsiębiorca – mniej niż 250 pracowników i obrót do 50 mln euro lub suma bilansowa do 43 mln euro.
Uwaga na powiązania. Jeżeli firma ma udziałowców, którzy są właścicielami innych spółek, albo sama ma udziały w innych firmach, dane trzeba często zsumować. Rodzinna spółka z 30 pracownikami może się więc okazać średnim, a nawet dużym przedsiębiorcą. Szczegółowe zasady wyjaśnia PARP na stronie o definicji MŚP. Status sprawdza się na dzień złożenia wniosku – błąd na tym etapie zmienia próg, intensywność pomocy i punkty w kryteriach.
Minimalne nakłady w PSI – progi według powiatu
Kryterium ilościowe to najniższa kwota kosztów kwalifikowanych, którą firma musi zadeklarować i ponieść. Punktem wyjścia jest kwota dla dużego przedsiębiorcy, zależna od tego, jak stopa bezrobocia w powiecie wypada na tle średniej krajowej. Dla MŚP tę kwotę obniża się: o 98% dla mikroprzedsiębiorcy, o 95% dla małej firmy i o 90% dla średniej.
| Bezrobocie w powiecie (wobec średniej krajowej) | Duża firma | Średnia firma | Mała firma | Mikrofirma |
|---|---|---|---|---|
| do 60% | 100 mln zł | 10 mln zł | 5 mln zł | 2 mln zł |
| powyżej 60% do 100% | 80 mln zł | 8 mln zł | 4 mln zł | 1,6 mln zł |
| powyżej 100% do 130% | 60 mln zł | 6 mln zł | 3 mln zł | 1,2 mln zł |
| powyżej 130% do 160% | 40 mln zł | 4 mln zł | 2 mln zł | 800 tys. zł |
| powyżej 160% do 200% | 20 mln zł | 2 mln zł | 1 mln zł | 400 tys. zł |
| powyżej 200% do 250% | 15 mln zł | 1,5 mln zł | 750 tys. zł | 300 tys. zł |
| powyżej 250% | 10 mln zł | 1 mln zł | 500 tys. zł | 200 tys. zł |
Stopę bezrobocia przyjmuje się według danych GUS aktualnych na dzień złożenia wniosku. Dane te zmieniają się kilka razy w roku, więc powiat może „przeskoczyć” do innego przedziału – w obie strony. Jeśli inwestycja jest blisko granicy progu, warto złożyć wniosek wtedy, gdy przedział jest dla firmy korzystny.
Miasta średnie i powiaty na wschodzie – niższy próg niezależnie od bezrobocia
Rozporządzenie przewiduje stały, niski próg wyjściowy 10 mln zł (dla dużej firmy) bez względu na bezrobocie, gdy większa część terenu inwestycji leży w:
- mieście średnim tracącym funkcje społeczno-gospodarcze z listy w rozporządzeniu, w gminie, w której takie miasto leży, albo w gminie z nią graniczącej,
- od lipca 2025 r. – także w gminach wybranych powiatów Polski wschodniej (m.in. augustowskiego, bialskiego, białostockiego, chełmskiego, hajnowskiego, przemyskiego, suwalskiego i włodawskiego) oraz w mieście Suwałki (rozporządzenie z 13 czerwca 2025 r.).
W takich lokalizacjach próg wynosi więc 1 mln zł dla średniej firmy, 500 tys. zł dla małej i 200 tys. zł dla mikroprzedsiębiorcy.
Rozbudowa zakładu – próg niższy o połowę
Dla firmy, która już produkuje, bardzo ważna jest jeszcze jedna obniżka. Jeżeli inwestycja polega na zwiększeniu zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, wprowadzeniu nowych produktów albo zasadniczej zmianie procesu produkcji, wymagane koszty kwalifikowane obniża się o kolejne 50%. Obniżkę liczy się od kwoty już zmniejszonej dla MŚP.
Przykładowo: mała firma w powiecie z przedziału „100 mln zł” musi przy budowie nowego zakładu ponieść co najmniej 5 mln zł, ale przy rozbudowie obecnego – 2,5 mln zł. Mikrofirma w najkorzystniejszej lokalizacji przy rozbudowie zmieści się już w 100 tys. zł.
Do progu liczą się tylko koszty kwalifikowane – grunty, budynki, maszyny, urządzenia, wartości niematerialne – a nie np. kapitał obrotowy czy szkolenia. Co dokładnie można zaliczyć, opisujemy w artykule koszty kwalifikowane w PSI.
Ile małej firmie daje decyzja o wsparciu
Niższy próg to tylko połowa korzyści. Dla MŚP maksymalna intensywność pomocy, od której liczy się limit zwolnienia, jest podwyższona: o 20 punktów procentowych dla mikro i małych firm i o 10 punktów dla średnich. W regionie, w którym duża firma może dostać 40%, mała firma dostaje 60% kosztów kwalifikowanych w postaci podatku, którego nie zapłaci.
Jeżeli firma korzysta z obniżonej stawki CIT 9%, ten sam limit wykorzystuje się wolniej, dlatego przy małych firmach zawsze warto policzyć, czy zwolnienie da się „skonsumować” w okresie decyzji. Dla wniosków składanych w 2026 r. decyzja jest wydawana na 12, 14 lub 15 lat; dla wniosków od 2027 r. nowelizacja przewiduje 15–20 lat – opisujemy to w tekście nowelizacja PSI 2027.
Ułatwienia i obowiązki MŚP w Polskiej Strefie Inwestycji
Poza niższym progiem i wyższą pomocą małe i średnie firmy mają kilka innych ułatwień:
- używane maszyny – MŚP mogą zaliczyć do kosztów kwalifikowanych również używane środki trwałe, kupione na warunkach rynkowych od niepowiązanego sprzedawcy (duże firmy co do zasady muszą kupować nowe),
- krótsze utrzymanie inwestycji – co najmniej 3 lata zamiast 5 lat wymaganych od dużych firm,
- punkty za status – posiadanie statusu MŚP jest jednym z punktowanych kryteriów jakościowych, co ułatwia zebranie wymaganej liczby punktów.
Są też warunki, które obowiązują wszystkich bez wyjątku:
- każda decyzja o wsparciu wymaga utworzenia co najmniej jednego nowego miejsca pracy i utrzymania go przez wymagany okres (od 2027 r. jedynym wyjątkiem będzie inwestycja polegająca wyłącznie na zakupie robota przemysłowego),
- co najmniej 25% kosztów kwalifikowanych trzeba sfinansować ze środków własnych albo z finansowania zewnętrznego bez żadnej pomocy publicznej, np. zwykłego kredytu,
- przy finansowaniu leasingiem kosztem kwalifikowanym może być tylko leasing finansowy – leasing operacyjny jest wykluczony,
- inwestycji nie wolno rozpocząć przed złożeniem wniosku – nawet zamówienie maszyny może przekreślić zwolnienie; więcej w tekście kiedy nie wolno zaczynać inwestycji.
Jak sprawdzić próg dla swojej inwestycji – krok po kroku
- Ustal status firmy (mikro, mała, średnia) z uwzględnieniem powiązań z innymi firmami.
- Sprawdź, czy teren inwestycji leży w mieście średnim lub gminie objętej stałym progiem 10 mln zł – jeśli tak, próg wyjściowy jest najniższy.
- Jeżeli nie – porównaj aktualną stopę bezrobocia w powiecie ze średnią krajową (dane GUS) i wybierz przedział z tabeli.
- Zastosuj obniżkę dla wielkości firmy (2%, 5% lub 10% kwoty dla dużej firmy).
- Jeśli rozbudowujesz istniejący zakład albo wprowadzasz nowy produkt – podziel wynik przez dwa.
- Zestaw próg z kosztami kwalifikowanymi z biznesplanu i sprawdź, czy projekt zbierze wymagane punkty w kryteriach jakościowych.
Odpowiedzi na najczęstsze pytania małych firm o PSI – m.in. jaka jest minimalna wartość inwestycji, czy jednoosobowa działalność może dostać decyzję o wsparciu i czy można kupić używaną maszynę – zebraliśmy w FAQ, w sekcji „Warunki i kryteria”.
MSP Invest z Torunia przygotowuje wnioski o decyzję o wsparciu w Polskiej Strefie Inwestycji także dla mikro i małych firm. Jeśli nie wiesz, czy Twoja inwestycja przekracza próg, umów się na bezpłatną konsultację – sprawdzimy to przed zamówieniem pierwszej maszyny.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy inwestycji.
Nie wiesz, czy Twoja inwestycja spełnia próg PSI? Bezpłatnie policzymy próg dla Twojej firmy i lokalizacji oraz wstępny limit zwolnienia z CIT lub PIT.
Bezpłatna konsultacja607 826 526