Nowelizacja PSI zmienia od 1 stycznia 2027 r. zasady wydawania i rozliczania decyzji o wsparciu w Polskiej Strefie Inwestycji. Wyjaśniamy, co się zmienia w porównaniu z obecnymi przepisami, kogo to dotyczy i czy wniosek lepiej złożyć jeszcze w 2026 r., czy już na nowych zasadach.
Nowelizacja PSI – skąd zmiany i od kiedy obowiązują
Nowelizacja ustawy o wspieraniu nowych inwestycji została uchwalona przez Sejm 22 października 2026 r., Senat nie wniósł poprawek, a 18 listopada 2026 r. Prezydent ją podpisał (komunikat Ministerstwa Rozwoju i Technologii). W chwili pisania tego artykułu ustawa czeka jeszcze na ogłoszenie w Dzienniku Ustaw. Tekst uchwalonej ustawy i jej uzasadnienie są dostępne na stronie przebiegu prac w Sejmie (druk 3160).
Powód zmian jest prosty: z końcem 2026 r. przestają działać specjalne strefy ekonomiczne, a jedynym systemem zwolnień z CIT i PIT za nowe inwestycje zostaje Polska Strefa Inwestycji. Ustawodawca chciał, by ten system był atrakcyjniejszy dla inwestorów, prostszy w rozliczaniu i lepiej chroniony przed nadużyciami. Co dzieje się z dotychczasowymi zezwoleniami strefowymi, opisaliśmy w artykule koniec SSE w 2026 r. – co z zezwoleniem strefowym.
Zasadnicza część nowych przepisów wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. Wyjątki to m.in. obowiązkowe składanie wniosków przez system elektroniczny (od 1 stycznia 2029 r.) oraz formalne uchylenie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych (31 grudnia 2027 r.).
Najważniejsze zmiany w decyzji o wsparciu od 2027 r.
Poniższa tabela zestawia to, co dla firmy produkcyjnej zmienia się najbardziej. Dotyczy to decyzji wydawanych w postępowaniach rozpoczętych od 1 stycznia 2027 r.
| Sprawa | Do końca 2026 r. | Od 1 stycznia 2027 r. |
|---|---|---|
| Okres decyzji o wsparciu | 12, 14 lub 15 lat – zależnie od intensywności pomocy w regionie | od 15 do 20 lat |
| Dochód z rozbudowy zakładu | trzeba wykazywać ścisłe powiązanie dochodu z nową inwestycją | zwolniony dochód z działalności określonej w decyzji, prowadzonej na wskazanym terenie, jeśli realizowana jest tam nowa inwestycja |
| Opinia Szefa KAS | brak | obowiązkowa, gdy maksymalna pomoc wynosi co najmniej 40 mln zł |
| Nowe miejsca pracy | co najmniej 1 nowe miejsce pracy w każdej decyzji | nadal wymagane, z wyjątkiem inwestycji wyłącznie w zakup robota przemysłowego |
| Zmiana decyzji | na dotychczasowych zasadach | wniosek przed terminem warunku; niektórych elementów nie da się zmienić |
| Składanie wniosku | także w formie papierowej | od 2029 r. wyłącznie przez indywidualne konto w systemie teleinformatycznym |
Decyzja o wsparciu na 15–20 lat
Dziś długość decyzji zależy od tego, jak wysoką pomoc można dostać w danym regionie – im niższa intensywność pomocy, tym dłuższy okres. Nowelizacja ustala jeden przedział dla wszystkich: decyzję wydaje się na czas nie krótszy niż 15 i nie dłuższy niż 20 lat. Konkretny okres będzie wpisany w decyzji. Według opisu projektu ma on zależeć od obszaru kraju.
Ważne: dłuższa decyzja nie zwiększa samego limitu pomocy. Limit nadal wynika z kosztów kwalifikowanych (albo kosztów pracy) i intensywności pomocy w danym miejscu. Dłuższy okres daje za to więcej czasu na wykorzystanie tego limitu. To duża różnica dla firm, które przez pierwsze lata po inwestycji mają niski dochód – na przykład z powodu amortyzacji nowej hali i maszyn.
Zwolnienie z CIT przy reinwestycji – prostsze zasady
Największą praktyczną zmianą dla firm, które rozbudowują istniejący zakład, jest sposób liczenia dochodu zwolnionego. Dotychczas przy reinwestycji trzeba było wykazywać, że dochód jest ściśle powiązany z nową inwestycją – co w zakładzie, w którym stare i nowe maszyny pracują przy tym samym wyrobie, bywało trudne i sporne.
Według nowych przepisów zwolnienie obejmuje dochód z działalności gospodarczej określonej w decyzji o wsparciu i prowadzonej na terenie wskazanym w decyzji – pod warunkiem, że w ramach tej działalności i na tym terenie realizowana jest nowa inwestycja. Uzasadnienie projektu mówi wprost, że chodzi o prostszą i jednoznaczną zasadę oraz mniej sporów z urzędem skarbowym.
Są też dwa zastrzeżenia, o których trzeba pamiętać:
- moment startu zwolnienia – przy decyzji liczonej od kosztów inwestycji dochód jest wolny od podatku dopiero od miesiąca, w którym upłynął termin zakończenia inwestycji wskazany w decyzji; przy decyzji liczonej od kosztów pracy – od miesiąca, w którym firma zaczęła ponosić koszty pracy nowych pracowników,
- inna działalność na tym samym terenie – dochód z działalności nieobjętej decyzją nadal trzeba wydzielić i opodatkować, nawet jeśli jest prowadzona w tej samej hali.
Nowe zasady dotyczą dochodów z decyzji wydanych po 31 grudnia 2026 r. Do decyzji wydanych wcześniej, a także do decyzji w sprawach wszczętych przed 1 stycznia 2027 r., stosuje się zasady dotychczasowe.
Opinia Szefa KAS przy dużych projektach
Szersze zwolnienie ma swoją „cenę” w postaci dodatkowej kontroli. Jeżeli maksymalna dopuszczalna pomoc w decyzji wynosi co najmniej 40 mln zł, przed jej wydaniem minister poprosi Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o opinię. Opinia ocenia dane, które decydują o zakresie zwolnienia: przedmiot działalności związanej z nową inwestycją i teren, na którym inwestycja powstanie.
- Szef KAS ma na opinię miesiąc, w uzasadnionych przypadkach może przedłużyć ten termin o kolejny miesiąc.
- Jeżeli nie zdąży, uznaje się, że opinia jest pozytywna.
- W zakresie, w jakim opinia potwierdza dane z projektu decyzji, organy podatkowe są nią związane – chyba że wyjdą na jaw nowe okoliczności, nieznane na etapie opiniowania.
Dla mniejszych projektów ustawa przewiduje możliwość złożenia wniosku o taką opinię razem z wnioskiem o decyzję, ale do końca 2028 r. opinie będą wydawane wyłącznie przy pomocy od 40 mln zł. Typowa inwestycja MŚP nie będzie więc w najbliższych latach opiniowana.
Robotyzacja bez nowych miejsc pracy – nowy wyjątek
Dziś każda decyzja o wsparciu wymaga utworzenia co najmniej jednego nowego miejsca pracy. Od 2027 r. ta zasada nadal obowiązuje, ale z jednym wyjątkiem. Warunku tworzenia nowych miejsc pracy nie stosuje się do inwestycji, w której firma zadeklaruje koszty kwalifikowane wyłącznie na zakup robota przemysłowego.
Ustawa precyzyjnie opisuje, jaki robot się kwalifikuje. Musi to być automatycznie sterowana, programowalna, wielozadaniowa maszyna (stacjonarna lub mobilna) o co najmniej 3 stopniach swobody, która łącznie:
- wymienia dane cyfrowo z urządzeniami sterującymi, diagnostycznymi lub monitorującymi – w celu zdalnego sterowania, programowania, monitorowania lub diagnozowania,
- jest połączona z systemami usprawniającymi produkcję, np. zarządzania produkcją lub planowania,
- jest monitorowana czujnikami, kamerami lub podobnymi urządzeniami,
- jest zintegrowana z innymi maszynami w cyklu produkcyjnym.
Jeżeli w projekcie oprócz robota są np. hala, inne maszyny czy oprogramowanie, wyjątek nie zadziała i trzeba będzie utworzyć nowe miejsce pracy. Jeśli robot ma być finansowany leasingiem, pamiętaj, że kosztem kwalifikowanym w PSI może być tylko leasing finansowy – operacyjny jest wykluczony. Więcej o wydatkach, które się liczą, piszemy w artykule koszty kwalifikowane w PSI.
Zmiana decyzji o wsparciu i jej wygaśnięcie – nowe zasady
Inwestycje rzadko idą dokładnie według planu, dlatego wiele firm korzysta ze zmiany decyzji. Od 2027 r. kilka rzeczy jest zapisanych ostrzej:
- wniosek przed terminem – zmianę dotyczącą poniesienia kosztów, zatrudnienia i utrzymania pracowników albo zakończenia inwestycji trzeba złożyć przed terminem, którego dotyczy; spóźniony wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania,
- zatrudnienie – zmiana nie może obniżyć liczby nowych miejsc pracy wskazanych w decyzji o więcej niż 20%,
- elementy stałe – co do zasady nie da się zmienić średniorocznego zatrudnienia z 12 miesięcy przed wnioskiem, przedmiotu działalności ani terenu inwestycji; wyjątki dotyczą m.in. błędu popełnionego w postępowaniu lub przeszkody uniemożliwiającej inwestycję w danym miejscu.
Nowelizacja porządkuje też wygaśnięcie decyzji na wniosek firmy. Minister stwierdzi je, gdy firma nie uzyskała dochodów zwolnionych w ramach danej decyzji albo gdy skorzystała z pomocy i spełniła wszystkie warunki decyzji.
Wniosek jeszcze w 2026 r. czy w 2027 r.?
Przepisy przejściowe mówią jasno: do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2027 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Decyzje wydane wcześniej obowiązują przez okres, na który je wydano – nie wydłużają się automatycznie do 20 lat.
Firma, która planuje inwestycję na przełomie roku, może więc stanąć przed wyborem:
- wniosek w 2026 r. – znane zasady i brak opinii KAS, ale krótszy okres decyzji i dotychczasowy sposób liczenia dochodu z reinwestycji,
- wniosek od 2027 r. – dłuższa decyzja i prostsze zwolnienie przy rozbudowie, ale zwolnienie od kosztów inwestycji dopiero po terminie jej zakończenia, a przy dużych projektach – opinia KAS.
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich – zależy to od wielkości projektu, lokalizacji, harmonogramu i tego, kiedy firma spodziewa się dochodu. Jedno się nie zmienia: wniosek trzeba złożyć przed rozpoczęciem inwestycji. Pierwsze wiążące zamówienie maszyny czy rozpoczęcie robót przed wnioskiem może odebrać szansę na wsparcie – szczegóły w artykule kiedy nie wolno zaczynać inwestycji. Cały proces opisujemy w tekście decyzja o wsparciu PSI krok po kroku.
Odpowiedzi na najczęstsze pytania o nowelizację – m.in. od kiedy obowiązują nowe zasady, co z obecnymi decyzjami i kiedy decyzję opiniuje Szef KAS – zebraliśmy w FAQ, w sekcji „Nowelizacja PSI od 2027 r.”.
MSP Invest z Torunia przygotowuje wnioski o decyzję o wsparciu w Polskiej Strefie Inwestycji. Jeśli planujesz inwestycję w 2027 r., umów się na bezpłatną konsultację – porównamy, który moment złożenia wniosku jest dla Twojej firmy korzystniejszy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy inwestycji.
Planujesz inwestycję na przełomie 2026 i 2027 r.? Bezpłatnie sprawdzimy, czy korzystniej złożyć wniosek o decyzję o wsparciu jeszcze w tym roku, czy na nowych zasadach.
Bezpłatna konsultacja607 826 526