Koniec SSE, czyli specjalnych stref ekonomicznych, przypada na 31 grudnia 2026 r. – wtedy tracą ważność wszystkie zezwolenia strefowe, a z nimi zwolnienie z CIT lub PIT. Wyjaśniamy, co to oznacza dla firmy, która działa w strefie, co zrobić jeszcze w tym roku i jak dalej korzystać z ulgi w ramach Polskiej Strefy Inwestycji.
Dlaczego specjalne strefy ekonomiczne kończą się w 2026 r.
Specjalne strefy ekonomiczne działały na podstawie ustawy z 1994 r. Przez lata ich funkcjonowanie przedłużano, a ostatecznie Rada Ministrów wskazała 31 grudnia 2026 r. jako datę zakończenia działania stref. Nowych zezwoleń strefowych nie wydaje się już od 2018 r. – wtedy ich miejsce zajęła Polska Strefa Inwestycji i decyzja o wsparciu.
Firmy, które otrzymały zezwolenie wcześniej, mogły z niego korzystać do końca działania stref. Ministerstwo Rozwoju i Technologii w odpowiedzi na interpelację poselską z 2026 r. potwierdziło, że z dniem 31 grudnia 2026 r. utracą ważność wszystkie zezwolenia na prowadzenie działalności w strefach, a inwestorzy stracą możliwość korzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego (interpelacja nr 16031 i odpowiedź).
Dla wielu firm produkcyjnych to istotna zmiana. Zakład zbudowany w strefie kilkanaście lat temu nadal pracuje i zarabia, ale od 2027 r. dochód z tej działalności będzie opodatkowany na zwykłych zasadach.
Co dzieje się z zezwoleniem strefowym po 31 grudnia 2026 r.
W praktyce z końcem roku dzieją się trzy rzeczy:
- zezwolenie wygasa – nie trzeba składać wniosku ani czekać na decyzję, dzieje się to z mocy prawa,
- kończy się okres powstawania dochodu zwolnionego – zwolniony może być tylko dochód z działalności strefowej uzyskany do 31 grudnia 2026 r.,
- limit pomocy przestaje działać – jeśli firma nie zdążyła go wykorzystać, reszta po prostu przepada.
Wygaśnięcie zezwolenia nie oznacza, że wszystko, co z nim związane, znika z dnia na dzień. Wcześniej skorzystane zwolnienie było pomocą publiczną, a ta ma swoje warunki – m.in. dotyczące utrzymania inwestycji i zatrudnienia przez określony czas. Jeśli warunki zezwolenia nie zostały dotrzymane, może pojawić się obowiązek zwrotu zwolnienia z odsetkami. Dlatego przed końcem roku warto jeszcze raz przejrzeć zezwolenie i sprawdzić, czy wszystkie zobowiązania zostały spełnione w wymaganych terminach.
Niewykorzystany limit pomocy – czy coś da się uratować
To pytanie zadaje sobie najwięcej przedsiębiorców strefowych. Zezwolenie dawało zwolnienie do określonej kwoty pomocy, wyliczonej od nakładów inwestycyjnych albo kosztów pracy. Firmy, które miały słabsze lata, duże amortyzacje albo straty, często nie zdążyły tego limitu wykorzystać.
Ministerstwo przyznało wprost, że nie wszyscy przedsiębiorcy będą w stanie do 31 grudnia 2026 r. w pełni wykorzystać przysługującą im pomoc. Obecne przepisy nie przewidują przeniesienia niewykorzystanego limitu na kolejne lata ani na decyzję o wsparciu. Jedyny sposób, by „dobrać” jeszcze część pomocy, to wypracowanie dochodu strefowego w 2026 r. – w granicach zwykłej, rzetelnie prowadzonej działalności.
Jak rozliczyć dochód strefowy za 2026 r.
Dochód uzyskany do 31 grudnia 2026 r. w ramach zezwolenia pozostaje zwolniony, nawet jeśli zeznanie roczne za 2026 r. firma złoży już w 2027 r. Kilka spraw wymaga jednak uwagi:
- wydzielenie działalności strefowej – przychody i koszty działalności objętej zezwoleniem trzeba nadal wyraźnie oddzielić od pozostałej działalności, aż do końca 2026 r.,
- rok podatkowy inny niż kalendarzowy – takie firmy powinny szczególnie starannie ustalić, która część dochodu powstała do 31 grudnia 2026 r., a która później,
- rozliczenie limitu – warto mieć porządne wyliczenie, ile pomocy wykorzystano w całym okresie zezwolenia, bo może o to zapytać urząd skarbowy lub zarządzający strefą,
- zbieg z decyzją o wsparciu – jeśli firma ma już decyzję o wsparciu na tym samym terenie, dochody z obu źródeł trzeba rozliczać osobno.
Te kwestie najlepiej omówić z księgowością jeszcze przed zamknięciem roku, a nie dopiero przy sporządzaniu zeznania.
Polska Strefa Inwestycji – jak przejść ze strefy do decyzji o wsparciu
Następcą stref jest Polska Strefa Inwestycji. Daje podobną korzyść – zwolnienie z CIT lub PIT do wysokości limitu pomocy – ale działa na innych zasadach. Najważniejsza różnica: decyzja o wsparciu dotyczy wyłącznie nowej inwestycji. Nie da się „przepisać” zezwolenia strefowego na decyzję ani objąć ulgą dochodu ze starego zakładu tylko dlatego, że działał w strefie.
Nową inwestycją może być m.in.:
- budowa nowego zakładu,
- zwiększenie zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, np. nowa hala i linia,
- rozszerzenie produkcji o wyroby, których zakład wcześniej nie wytwarzał,
- zasadnicza zmiana procesu produkcyjnego, np. głęboka automatyzacja.
Inwestycja musi spełnić kryterium ilościowe (minimalne koszty kwalifikowane, zależne od powiatu i wielkości firmy) oraz kryteria jakościowe. Każda decyzja o wsparciu wymaga też utworzenia co najmniej jednego nowego miejsca pracy i utrzymania go przez wymagany okres. Szczegółowo opisujemy to w artykule decyzja o wsparciu PSI krok po kroku, a o tym, jakie wydatki się liczą – w tekście koszty kwalifikowane w PSI.
Dobra wiadomość dla firm strefowych: decyzję o wsparciu można uzyskać także na rozbudowę zakładu, który dotąd działał na zezwoleniu. Zarządzający strefami, którzy wydawali zezwolenia, obsługują też wnioski o decyzje o wsparciu, więc firma zwykle rozmawia z tym samym partnerem.
Najczęstszy błąd: rozpoczęcie inwestycji przed wnioskiem
Firmy przyzwyczajone do zezwolenia strefowego często planują rozbudowę „na spokojnie” i zamawiają maszyny, zanim pomyślą o nowej decyzji. To błąd, który może przekreślić wsparcie. Wniosek o decyzję o wsparciu trzeba złożyć przed rozpoczęciem prac – a za rozpoczęcie uważa się już np. pierwsze wiążące zamówienie urządzeń albo rozpoczęcie robót budowlanych.
Jeśli więc zakład planuje inwestycje na 2027 r., to dobry moment, by przygotować wniosek już teraz. Co wolno zrobić przed złożeniem wniosku, a czego nie, wyjaśniamy w artykule kiedy nie wolno zaczynać inwestycji.
Estoński CIT, dotacja czy nowa decyzja – co wybrać po 2026 r.
Koniec zezwolenia otwiera dla części firm nowe możliwości. Przepisy o estońskim CIT wykluczają firmy, które uzyskują dochód zwolniony na podstawie zezwolenia strefowego lub decyzji o wsparciu. Firma, której zezwolenie wygasło i która nie ma decyzji o wsparciu, może więc rozważyć estoński CIT od 2027 r. – o ile spełni pozostałe warunki tego ryczałtu.
Trzeba jednak porównać korzyści. Zwolnienie w Polskiej Strefie Inwestycji oznacza, że podatek w ogóle nie jest płacony do wysokości limitu. Estoński CIT co do zasady przesuwa zapłatę podatku na moment wypłaty zysku. Dla firmy, która planuje duże inwestycje, nowa decyzja o wsparciu bywa korzystniejsza. Dla firmy, która nie planuje rozbudowy, ciekawszy może być estoński CIT. Trzecią drogą są dotacje i pożyczki unijne – ich porównanie z PSI opisujemy w artykule PSI czy dotacja.
Zmiany w przepisach od 2027 r.
Równolegle z wygaszaniem stref parlament zajmował się nowelizacją ustawy o wspieraniu nowych inwestycji. Ustawę uchwalono w październiku 2026 r. i 28 października przekazano Prezydentowi do podpisu (przebieg prac w Sejmie, druk 3160). Jej celem jest dostosowanie Polskiej Strefy Inwestycji do zakończenia działania stref. Zmiany mają dotyczyć m.in. zasad ustalania dochodu zwolnionego dla decyzji wydawanych po 31 grudnia 2026 r.
Do czasu publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw nie warto opierać decyzji na szczegółach, które mogą się jeszcze zmienić. Opiszemy je w Poradniku, gdy nowe przepisy zostaną ogłoszone.
Lista kontrolna dla firmy strefowej na koniec 2026 r.
- Sprawdź, ile limitu pomocy z zezwolenia zostało i ile realnie wykorzystasz za 2026 r.
- Upewnij się, że warunki zezwolenia (nakłady, zatrudnienie, terminy) zostały spełnione.
- Ustal z księgowością sposób rozliczenia dochodu strefowego za 2026 r.
- Zrób listę inwestycji planowanych na 2027–2028 r. i sprawdź, czy mogą dostać decyzję o wsparciu.
- Nie składaj wiążących zamówień na nowe maszyny przed złożeniem wniosku.
- Porównaj nową decyzję o wsparciu z estońskim CIT i dotacjami.
MSP Invest z Torunia od lat przygotowuje wnioski o decyzje o wsparciu i współpracuje ze strefami. Jeśli Twoja firma kończy działalność na zezwoleniu i myśli o kolejnej inwestycji, umów się na bezpłatną konsultację – sprawdzimy, czy nowa inwestycja może uzyskać wsparcie.
Najczęstsze pytania
Czy zezwolenie strefowe trzeba zwrócić lub wygasić wnioskiem?
Nie. Zezwolenia na działalność w specjalnych strefach ekonomicznych wygasają z mocy prawa wraz z zakończeniem działania stref 31 grudnia 2026 r. Firma nie musi składać żadnego wniosku, ale powinna dopilnować rozliczenia dochodu za 2026 r. i warunków zezwolenia.
Czy niewykorzystany limit pomocy z zezwolenia przechodzi na decyzję o wsparciu?
Nie. Obecne przepisy nie przewidują przeniesienia niewykorzystanej pomocy na kolejne lata ani na decyzję o wsparciu. Decyzja o wsparciu to nowa, odrębna pomoc z własnym limitem, wyliczanym od kosztów nowej inwestycji albo kosztów pracy.
Czy dochód za 2026 r. będzie zwolniony, jeśli zeznanie złożę w 2027 r.?
Tak. Zwolniony może być dochód z działalności strefowej uzyskany do 31 grudnia 2026 r., nawet jeśli zeznanie roczne składa się już w 2027 r. Ważne jest prawidłowe wydzielenie przychodów i kosztów działalności objętej zezwoleniem.
Czy firma ze strefy może dostać decyzję o wsparciu na rozbudowę zakładu?
Tak, jeśli rozbudowa jest nową inwestycją, np. zwiększa zdolność produkcyjną albo wprowadza nowe wyroby, i spełnia kryteria ilościowe oraz jakościowe. Każda decyzja wymaga utworzenia co najmniej jednego nowego miejsca pracy, a wniosek trzeba złożyć przed rozpoczęciem inwestycji.
Czy po wygaśnięciu zezwolenia mogę przejść na estoński CIT?
Często tak, jeśli firma nie ma decyzji o wsparciu i spełnia pozostałe warunki estońskiego CIT. Warto jednak przed wyborem porównać go z nową decyzją o wsparciu, bo zwolnienie w PSI oznacza trwałe niepłacenie podatku do wysokości limitu.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy inwestycji.
Twoja firma kończy działalność na zezwoleniu strefowym? Bezpłatnie sprawdzimy, czy planowana rozbudowa może uzyskać decyzję o wsparciu i nowe zwolnienie z CIT/PIT.
Bezpłatna konsultacja607 826 526